Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong cuộc họp chiều 10/2. (Ảnh: Chính phủ)
(DVT.vn) - Thủ tướng chỉ đạo Hải Phòng thu hồi các quyết định không đúng pháp luật của UBND huyện Tiên Lãng, xử lý nghiêm các vi phạm nghiêm trọng thời gian qua...
Chiều 10/2, tại Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã chủ trì họp về vụ việc cưỡng chế thu hồi đất trên địa bàn xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng.
Ngay sau cuộc họp, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam đã thông báo với báo chí về ý kiến và kết luận của Thủ tướng.
Bộ trưởng cho biết, UBND thành phố Hải Phòng, các bộ, ngành đã nắm rõ tình hình vụ việc, có báo cáo nghiêm túc trả lời các câu hỏi mà Thủ tướng đặt ra.
Nhiều quyết định trái pháp luật, cưỡng chế sai phạm, chính quyền huyện, xã yếu kém
Thủ tướng kết luận, đây là một vụ việc rất đáng tiếc, mặc dù có nguyên nhân khách quan, nhưng trong đó có nguyên nhân chủ quan là yếu kém của chính quyền huyện Tiên Lãng, của xã Vinh Quang trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, đặc biệt là giao đất và cưỡng chế thu hồi đất.
Trước hết, về vấn đề giao đất và thu hồi đất cho ông Đoàn Văn Vươn.
Đối với việc giao đất, UBND huyện Tiên Lãng đã có hai quyết định. Quyết định số 447 ngày 4/10/1993 giao 21 ha đất cho ông Vươn là đúng quy định pháp luật đất đai tại thời điểm ban hành. Nhưng Quyết định số 220 ngày 9/4/1997 giao bổ sung 19,3 ha đất cho ông Vươn với thời hạn 14 năm, tính từ ngày 4/10/1993 là trái quy định của pháp luật đất đai.
Đối với việc thu hồi đất, UBND huyện Tiên Lãng cũng có hai quyết định. Các Quyết định số 460 ngày 23/4/2008, Quyết định số 461 ngày 07/4/2009 thu hồi đất của ông Đoàn Văn Vươn với lý do hết thời hạn sử dụng là không đúng với quy định của Luật Đất đai 2003 và Nghị Định 181 ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai năm 2003.
Bộ trưởng cho biết thêm: "Thực tế, ông Đoàn Văn Vươn vẫn sử dụng diện tích đất đó để nuôi trồng thủy sản, dù một phần cho thuê (điểm này có phần không đúng pháp luật) nhưng ông vẫn có nhu cầu và nguyện vọng tiếp tục sử dụng, và không có một văn bản nào của cơ quan có thẩm quyền về việc chuyển mục đích sử dụng của khu đất đó.
Hơn nữa, tại thời điểm ban hành các quyết định này, luật đấi đai năm 2003 đã có hiệu lực. Theo đó, chỉ có 5 bị trường hợp mà cả 5 trường hợp đó đều không rơi vào trường hợp của ông Đoàn Văn Vươn".
Vì vậy, cả hai quyết định thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng đều không đúng với quy định của pháp luật.
Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam thông tin cho báo chí ý kiến và chỉ đạo của Thủ tướng về vụ việc cưỡng chế thu hồi đất ở Hải Phòng. Thứ hai là vấn đề cưỡng chế thu hồi đất.
Do quyết định thu hồi đất không đúng với quy định của pháp luật đất đai nên Quyết định cưỡng chế thu hồi đất cũng không đúng pháp luật. Mặt khác, việc tổ chức cưỡng chế thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng cũng có nhiều thiếu sót, sai phạm. Cụ thể là, không xác định ranh giới cụ thể, không kiểm kê tài sản trên diện tích thu hồi, thời điểm cưỡng chế không hợp lý, đặc biệt là việc tổ chức thực hiện càng có nhiều sai phạm, gây nhiều hậu quả.
Thứ ba là việc phá dỡ nhà của ông Đoàn Văn Vươn.
Theo báo cáo, việc phá dỡ nhà ông Vươn có sự chỉ đạo của một số lãnh đạo chính quyền địa phương, có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự cần phải được khởi tố, điều tra làm rõ và xử lý nghiêm minh.
Về vấn đề “biến mất” thủy sản trong đầm ông Vươn, Thủ tướng không kết luận nhưng theo báo cáo của Công an Hải Phòng, ông Vươn đã thuê người khai thác thủy sản trong đầm trước khi xảy ra việc cưỡng chế.
Thứ tư, xem xét trách nhiệm của lãnh đạo các cấp chính quyền thành phố Hải Phòng.
Lãnh đạo thành phố đã trực tiếp giải quyết vụ việc chưa nhận thức đúng tính chất nghiêm trọng của vấn đề nên chưa tập trung chỉ đạo quyết liệt, làm rõ đúng sai, trách nhiệm của tập thể, cá nhân. Hai lần báo cáo trước đây của thành phố Hải Phòng đều chưa thực sự nghiêm túc và chưa đầy đủ.
Thứ năm là trách nhiệm cung cấp thông tin cho báo chí.
Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết, việc cung cấp thông tin cho công luận theo quy định của Luật Báo chí cũng được thực hiện chưa tốt, chưa có người có đủ thẩm quyền để cung cấp thông tin chính thống và đầy đủ cho báo chí. Thậm chí có cán bộ của cấp huyện, thành phố phát ngôn thiếu thống nhất.
Hạn chế đến từ Luật Đất đai và việc thi hành Luật Đất đai
Bộ trưởng Vũ Đức Đam chia sẻ: “Với tôi, bao đêm vừa rồi, tôi ngủ rất ít, để đọc báo, và đọc các bình luận trên các báo. Đến nay, văn phòng báo cáo có hơn 800 bài viết và hàng ngàn ý kiến. Điều này chứng tỏ người dân rất quan tâm”.
Sự việc xảy ra có nguyên nhân chủ quan của chính quyền huyện Tiên lãng, xã Vinh Quang. Đây là nguyên nhân chủ yếu, tuy nhiên, cũng có nguyên nhân khách quan.
Đó là Luật đất đai từ năm 1987 đến nay đã 3 lần được ban hành và 2 lần sửa đổi, kèm theo đó là hàng trăm văn bản dưới luật. Chỉ tính riêng Luật Đất đai năm 2003 đã có trên 400 văn bản dưới luật hướng dẫn thực hiện.
Hệ thống pháp luật đất đai ở nước ta khá đồ sộ, nhiều văn bản, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề, chồng chéo, mâu thuẫn.
Trong thực tiễn quản lý và sử dụng đất đai diễn biến rất nhanh và có rất nhiều tình huống chưa được điều chỉnh rõ ràng trong văn bản, gây khó khăn cho quản lý. Kết hợp với đó là năng lực của đội ngũ quản lý đất đai, đặc biệt là cấp cơ sở còn rất nhiều hạn chế.
Vì vậy dẫn đến các vụ việc khiến kiện về đất đai hiện chiếm trên 70% các vụ khiếu kiện, đến nay còn nhiều vụ chưa giải quyết dứt điểm.
Thủ tướng biểu dương, cảm ơn báo chí đã thông tin kịp thời, đầy đủ, góp phần giúp cơ quan chức năng xử lý vụ việc.
Thu hồi các quyết định không đúng pháp luật, xét xử nghiêm minh các sai phạm
Thông báo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Vũ Đức Đam nêu tóm tắt:
Thủ tướng chỉ đạo thành phố thu hồi các quyết định không đúng pháp luật của UBND huyện Tiên Lãng về việc thu hồi đất và cưỡng chế thu hồi đất đã giao cho ông Đoàn Văn Vươn.
Xử lý các vi phạm về sử dụng đất của ông Đoàn Văn Vươn theo quy định của pháp luật và làm thủ tục cho ông Vươn sử dụng đất theo đúng quy định của Luật Đất đai.
Cơ quan bảo vệ pháp luật khởi tố, điều tra và sớm đưa ra xét xử nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật việc phá dỡ nhà của ông Đoàn Văn Vươn. Đình chỉ công tác những cán bộ đã chỉ đạo phá dỡ nhà của ông Đoàn Văn Vươn.
Cơ quan bảo vệ pháp luật khẩn trương đưa vụ án “giết người và chống người thi hành công vụ” ra xét xử công khai, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Kiến nghị các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo do các quyết định không đúng pháp luật của UBND huyện Tiên Lãng.
Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo thành phố Hải phòng kiểm điểm làm rõ trách nhiệm về việc chấp thuận đề nghị cưỡng chế thu hồi đất không đúng pháp luật của UBND huyện Tiên Lãng. Khi vụ việc xảy ra chậm chỉ đạo làm rõ đúng sai và trách nhiệm của tập thể, cá nhân; báo cáo chưa đầy đủ - nghiêm túc với Thủ tướng Chính phủ; việc thực hiện cung cấp thông tin chưa kịp thời, thiếu chặt chẽ gây bức xúc trong dư luận.
Lãnh đạo thành phố chỉ đạo rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về đất đai, kiện toàn bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức làm công tác quản lý nhà nước về đất đai.
"Thủ tướng yêu cầu mọi việc phải được tiến hành khẩn trương, nghiêm túc và phải báo cáo Thủ tướng kết quả từng việc. Với các bộ ngành, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh trong cả nước rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về đất đai, nhất là việc thu hồi và cưỡng chế thu hồi đất bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật" - Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nói.
Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với các bộ ngành liên quan tiến hành rà soát, sửa đổi bổ sung các quy định về quản lý, sử dụng đất đai. Bộ Tư pháp nghiên cứu, đề xuất xây dựng thể chế để kiểm soát việc ban hành các quyết định hành chính của chính quyền các cấp.
Thủ tướng Chính phủ cũng kiến nghị Chánh án Toà án nhân dân tối cao theo thẩm quyền xem xét theo thủ tục tái thẩm đối với bản án, quyết định của Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng và Toà án nhân dân huyện Tiên Lãng.
Bài, ảnh: Trâm Anh