Quốc Cường Gia Lai: Vốn hóa nợ vẫn chưa hết nợ

Đã sử dụng đến chiêu vốn hóa nợ, nhưng Quốc Cường Gia Lai (QCG) vẫn chưa hóa giải được hết khó khăn.

heo chuyên gia kinh tế TS Đinh Thế Hiển, vốn hóa nợ là cách chủ nợ thay vì tiếp tục thu hồi nợ cho doanh nghiệp vay thì hoán đổi nợ thành vốn cổ phần. Khi đó, chủ nợ sẽ thành chủ sở hữu của doanh nghiệp. Đồng thời, người chủ mới sẽ đầu tư thêm vốn để tái cơ cấu tài chính của doanh nghiệp. Ngoài ra, việc chuyển nợ thành vốn góp sẽ ngay lập tức giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng nợ trên bảng cân đối kế toán và dễ dàng thuyết phục các tổ chức tài chính cung ứng thêm tín dụng.

Nợ phình to

Thành công trong lĩnh vực gỗ, nhưng QCG thực sự nổi bật lên khi chuyển hướng sang kinh doanh bất động sản. Gia nhập ngành bất động sản vào năm 2005, với 2 dự án khu căn hộ cao cấp Hoàng Anh 1 và 2, việc kinh doanh của QCG nhanh chóng tăng trưởng vượt bậc. Xác định kinh doanh bất động sản là lĩnh vực số 1, QCG đã tăng tốc triển khai hàng loạt dự án. Vào năm 2010, khi đặt chân lên sàn chứng khoán, cổ phiếu QCG đầy hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư lúc đó, nên không quá khó để QCG gọi vốn thành công lên đến 1.200 tỷ đồng.

Thế nhưng, khi lợi thế của bất động sản không còn, nỗi lo ngại về tình hình kinh doanh của QCG bắt đầu xuất hiện. Sau một năm lên sàn, QCG đối mặt với khoản lỗ đầu tiên lên đến gần 40 tỷ đồng do tình hình thị trường bất động sản ảm đạm, rồi tiếp tục trượt dài vào tình trạng kinh doanh bết bát khi đối diện với hàng tồn kho và các khoản nợ cao ngất ngưởng. Trên bảng cân đối kế toán của QCG, các khoản nợ cộng với hàng tồn kho đã lên con số ngàn tỷ đồng, cùng với đó là sức ép trả lãi vay không nhỏ.

Tất nhiên ban lãnh đạo QCG phải tìm cách cứu mình. Hàng loạt phương án thoát nợ được đặt ra. Để giảm áp lực các khoản trả lãi vay trong ngắn hạn, QCG đã thành công trong việc đàm phán lại với người cho vay, chuyển các khoản vay ngắn hạn sang dài hạn. QCG cũng đã phải bán một số dự án để có nguồn thu. Chẳng hạn QCG đã chấp nhận bán dự án Vân Đồn mà theo bà Nguyễn Thị Như Loan, Chủ tịch QCG, nếu để đến thời điểm hiện tại sẽ có khoản lời 500 tỷ đồng. QCG còn chuyển 1/3 dự án Lê Thánh Tôn (TP.HCM) cho ngân hàng BIDV để cấn trừ nợ và chấp nhận phát hành trái phiếu chuyển đổi với điều khoản cho phép trái chủ được chuyển đổi trái phiếu thành cổ phần với mức giá chiết khấu cao so với thị giá nếu không đáp ứng được các mức lợi nhuận đề ra tại thời điểm bất kỳ do trái chủ chọn lựa.

Tuy nhiên, điều này vẫn là chưa đủ, do QCG “mắc kẹt” trong khối hàng tồn. Hàng bán không chạy, doanh thu èo uột thì với bất kỳ khoản nợ nào cũng đều là mối lo ngại. Điều này buộc lòng QCG tính đến chuyện vốn hóa nợ để giảm bớt gánh nặng.

Giảm nợ

Khá nhiều doanh nghiệp đã thành công bằng phương cách vốn hóa nợ. Chẳng hạn, Sadico Cần Thơ (SDG) rơi vào tình cảnh thua lỗ (do đầu tư không hiệu quả, dẫn đến mất hết vốn và khả năng thanh toán nợ) đã được DATC mua lại các khoản nợ, nắm trên 50% vốn điều lệ, giúp SDG tái cấu trúc công ty và tăng trưởng trở lại.

Một trường hợp khác, Công ty cổ phần Thủy sản Bình An khi mất khả năng chi trả đã được Ngân hàng SHB vốn hóa nợ, nắm 25 triệu cổ phần (tương đương 50% vốn điều lệ), trở thành cổ đông lớn nhất tại Bình An. Dưới sự điều hành của SHB, Bình An đã tái cấu trúc toàn diện và khôi phục hoạt động kinh doanh.

Trong lúc đó, cách tiếp cận của QCG theo cách vốn hóa nợ có lẽ không nằm ngoài con đường giảm nợ, tìm được dòng tiền mới để triển khai các dự án đang dang dở. QCG đã phát hành 145 triệu cổ phiếu để cấn trừ nợ. Nhưng cái cách vốn hóa nợ của QCG lại khiến nhà đầu tư băn khoăn. Tất cả lượng cổ phiếu phát hành đã chào bán thành công, nhưng trong 145 triệu cổ phiếu phát hành, theo công bố của QCG thì tương đương với số tiền 1.417 tỷ đồng. Bà Nguyễn Thị Như Loan và cô con gái của bà là Nguyễn Ngọc Huyền My đã mua khoản nợ là 800 tỷ đồng. Theo đó, số cổ phiếu tương ứng sau phát hành cấn trừ nợ thì Nguyễn Ngọc Huyền My trở thành cổ đông lớn của QCG từ mức 0,29% sở hữu trước đó lên 14,32%. Bà Loan có sự sụt giảm tỷ lệ sở hữu do pha loãng cổ phiếu từ mức 46,6% vốn điều lệ xuống còn 37,5%. Nhưng nhờ mối quan hệ gia đình, bà Loan và cô con gái vẫn nắm vai trò chi phối tại QCG với trên 51% tỷ lệ sở hữu.

Sau động thái này, khoản mục nợ của QCG đã xuống dưới mốc 3.000 tỷ đồng, tính đến quý I/2015, đồng thời vốn điều lệ tăng lên tương ứng hơn 1.400 tỷ đồng lên 2.751 tỷ đồng.

Theo TS Đinh Thế Hiển, vốn hóa nợ có mặt trái là mất quyền kiểm soát công ty, nhưng QCG đạt được 2 mục tiêu là giảm nợ và các cổ đông cũ vẫn giữ được vai trò chủ đạo tại công ty.

Tuy nhiên, sau hơn nửa năm QCG không hề cải thiện được các chỉ số tài chính: tính đến tháng 9/2015, nợ phải trả tiếp tục tăng lên 3.749 tỷ đồng, hàng tồn kho đạt mức 5.369 tỷ đồng, tiếp tục tăng so với năm 2014 gần 1.000 tỷ đồng. Không phải không có lý khi có ý kiến cho rằng, công cuộc tái cơ cấu nợ của QCG có vẻ mang tính chất “làm đẹp” bản báo cáo tài chính để dễ dàng đàm phán với các tổ chức tín dụng hơn thay vì đi đến chủ đích tìm kiếm dòng tiền mới. Trên thực tế, điều này cũng đem lại thành công ít nhiều cho QCG, khi công ty đã đàm phán lại được các khoản nợ với ngân hàng có mức lãi suất thấp hơn, kéo dài thời hạn thanh toán. Và ngạc nhiên hơn, các tổ chức tín dụng vẫn chấp thuận phương thức đảm bảo khoản vay bằng cổ phiếu của bà Loan, dù cho giá trị đã bị pha loãng.

QCG chọn cách làm này vì dễ thực hiện hơn so với cách tìm nguồn vốn thông qua phát hành cổ phiếu ra công chúng. Theo các quy định pháp luật, vốn hóa nợ chỉ cần được đại hội cổ đông thông qua và điều này không có gì quá khó với một công ty mang tính chất “gia đình” như QCG. Trong khi đó, phát hành cổ phiếu ra công chúng đòi hỏi nhiều quy định nghiêm ngặt hơn và khó có thể điều chỉnh dòng tiền theo ý muốn.

Có thể thấy, QCG đang cố gắng xóa nợ bằng các biện pháp kỹ thuật thay vì tái cơ cấu công ty một cách triệt để và thực chất. Về lâu dài, giải pháp này gây hại cho QCG, đánh mất niềm tin của cổ đông khi giá trị cổ phiếu nắm giữ của họ tiếp tục bay hơi.

Nhìn về dài hạn

Cũng đã có một số tín hiệu lạc quan trong việc tái cơ cấu nợ của QCG. Trong quý III/2015, chi phí tài chính giảm mạnh so với cùng kỳ là 3,1 tỷ đồng, so với 25,2 tỷ của quý III/2014. Lãi ròng lũy kế 9 tháng 2015 cũng có chuyển biến tốt với số tiền 18 tỷ đồng, tăng 2,8 lần so với cùng kỳ.

Nhìn về các nguồn thu, mặc dù doanh thu của bất động sản vẫn èo uột, nhưng nguồn thu từ cao su và thủy điện khá ổn định, đặc biệt là thủy điện có lợi về mặt giá bán điện khi QCG đầu tư các nhà máy điện công suất 30 MW.

Tuy nhiên, trong năm 2016, QCG đã bắt đầu nhìn thấy dòng tiền bất động sản vào tốt hơn khi dự án Giai Việt, vốn có giá trị tồn kho lớn nhất, sắp hoàn thành và giao nhà. Khá nhiều dự án của QCG đang dang dở, nhưng có giá trị lớn nhờ quỹ đất. Hầu hết các dự án của QCG đã quy hoạch xong, đất sạch, có thể triển khai xây dựng ngay một khi ngân hàng tập trung giải ngân và thị trường bất động sản tốt lên. QCG tích lũy một quỹ đất lớn và khoản đầu tư vào quỹ đất này đều có giá vốn thấp.

Nhìn ở góc độ này, có thể hiểu cách vốn hóa nợ của bà Loan nhằm xoay chuyển đầu tư dự án dang dở, kỳ vọng tìm được lợi nhuận cao hơn thay vì “bán non” cho nhà đầu tư khác.

Minh Phương

Doanh Nhân Online Chuyên trang của báo Diễn đàn Doanh nghiệp

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here