Tấm gương phản chiếu hình ảnh doanh nghiệp

Phong cách lãnh đạo của người đứng đầu ghi đậm dấu ấn lên văn hóa doanh nghiệp và tác động rất lớn đến tinh thần, tâm huyết và sự cam kết của đội ngũ.

Việc thấu hiểu chính mình cũng như những điểm mạnh, điểm yếu của các nhóm phong cách lãnh đạo điển hình sẽ giúp các lãnh đạo doanh nghiệp thành công hơn trên hành trình dẫn dắt đội ngũ, doanh nghiệp, đó là thông điệp mà ThS. Vân Hồ, Giám đốc Ngành hàng tại Novartis Pharma Việt Nam kiêm Lãnh đạo Novartis Pharma tại thị trường Lào và Campuchia đưa ra trong cuộc trao đổi với Doanh Nhân.

Ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến doanh nghiệp

Chị đánh giá như thế nào về tầm quan trọng của việc định hình phong cách lãnh đạo của doanh nhân?

Phong cách lãnh đạo là phương cách mà người ta thường xuyên sử dụng để đưa ra cho cấp dưới thực hiện các kế hoạch hành động hoặc khuyến khích, động viên nhân viên. Vì được sử dụng thường xuyên nên phong cách lãnh đạo sẽ ảnh hưởng đến kết quả công việc. Vì thế, phong cách lãnh đạo của doanh nhân rất quan trọng.

Tại sao doanh nhân cần phải có phong cách lãnh đạo rõ nét?

Khi lãnh đạo định hình một phong cách lãnh đạo rõ nét, nhất quán thì khi bắt đầu hành động, họ đã tiên lượng trước kết quả công việc như thế nào. Và khi người lãnh đạo nhất quán, rõ ràng thì mọi người sẽ dễ dàng hơn trong việc tuân thủ, đi theo.

Phong cách lãnh đạo của người đứng đầu sẽ quyết định văn hóa của doanh nghiệp

Phong cách lãnh đạo của doanh nhân sẽ tác động như thế nào đến việc điều hành và quản trị doanh nghiệp?

Chúng ta vẫn thường nghe thấy câu nói rằng: không có nhân viên kém mà chỉ có lãnh đạo tồi và theo một khảo sát thì có tỷ lệ khá cao các nhân viên nghỉ việc cho biết họ không phải muốn rời bỏ công ty mà là rời bỏ người lãnh đạo của mình. Như vậy, phong cách lãnh đạo của người lãnh đạo trực tiếp ảnh hưởng đến niềm tin và sự gắn kết của đội ngũ nhân viên, thông qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Thực tế, có những người xếp về mặt năng lực thì rất giỏi, nhưng lại làm cho nhân viên cảm thấy ức chế. Vì vậy, trong một số trường hợp, lãnh đạo phải điều chỉnh phong cách lãnh đạo của mình để phù hợp với tổ chức và không tạo ra ảnh hưởng tiêu cực.

Vậy phong cách lãnh đạo là một sự lựa chọn có chủ đích hay là bản năng tự nhiên của từng nhà lãnh đạo hay là kết hợp giữa cả hai, thưa chị?

Tôi nghĩ là cả hai, nhưng ban đầu sẽ là xuất phát từ bản năng. Nghĩa là từ thời điểm bắt đầu, họ đã bộc lộ khả năng lãnh đạo và làm theo bản năng tự nhiên, nhưng dần dần theo năm tháng, cùng với kinh nghiệm đúc kết từ những những thành công hay thất bại, họ bắt buộc phải có những sự điều chỉnh, lúc này sẽ theo hướng chọn lựa. Nhưng tất nhiên, họ sẽ phải chọn lựa theo những thế mạnh của họ.

Có ý kiến cho rằng, doanh nhân nào, doanh nghiệp đó. Có phải chính phong cách lãnh đạo của doanh nghiệp cũng sẽ để lại dấu ấn trong chính văn hóa doanh nghiệp không, thưa chị?

Nhân viên chính là hình ảnh phản ánh của người lãnh đạo, sếp là sao thì nhân viên là vậy. Tôi cho rằng, phong cách lãnh đạo của người đứng đầu sẽ quyết định văn hóa của doanh nghiệp đó. Ví dụ, một người lãnh đạo có phong cách bảo thủ, cứng nhắc thì văn hóa của doanh nghiệp không phải là văn hóa sẵn sàng phát biểu ý kiến, nhưng nếu người lãnh đạo đi theo phong cách cởi mở thì doanh nghiệp sẽ có văn hóa mở, nhân viên được khuyến khích có sự chủ động chia sẻ, tương tác và đưa ra ý kiến.

Vậy có những trường hợp nào đi theo chiều hướng ngược lại không, tức là chủ doanh nghiệp phải thay đổi để xây dựng được văn hóa doanh nghiệp mà họ mong muốn?

Có hai trường hợp: anh là chủ doanh nghiệp hoặc là người đi làm thuê. Nếu là chủ doanh nghiệp, anh sẽ phải tư duy đến việc lựa chọn là đi tiếp hay không và phải nghiêm túc với bản thân mình. Nhưng nếu thay đổi 180 độ, trái với con người của mình thì cũng sẽ rất khó. Trong  khái niệm leadership (sự lãnh đạo) có thuật ngữ leadership adjustment, tức là sự điều chỉnh về phong cách lãnh đạo để phù hợp, nhưng không đi ra ngoài bản chất của mình. Còn nếu anh là một người lãnh đạo làm thuê thì họ có hai cách để quyết định. Lấy ví dụ như những doanh nghiệp toàn cầu, văn hóa của họ đã được định hình nhất quán và đi xuống các mạng lưới bên dưới ở từng quốc gia, các CEO sẽ phải đi theo văn hóa đó và không có sự lựa chọn nào khác. Họ cần phải điều chỉnh bản thân mình để phù hợp, trong trường hợp không thể phù hợp được, họ có thể lựa chọn cách rút khỏi công ty, tổ chức. Nhưng thường với những CEO có tính “chiến đấu” cao, họ sẽ cố gắng hết mức có thể để thích ứng, việc thoái lui chỉ là lựa chọn cuối cùng.

Phong cách lãnh đạo điển hình

Ngoài những phong cách cá biệt của riêng từng lãnh đạo, trên thế giới có những nhóm phong cách lãnh đạo điển hình nào, thưa chị?

Về kinh điển sẽ có 3 loại: độc đoán, dân chủ và tự do. Với phong cách độc đoán, người lãnh đạo muốn nhân viên làm chính xác những gì mà họ muốn. Tôi đã từng gặp một người lãnh đạo mà họ chia sẻ thẳng rằng, họ không cần nhân viên giỏi, chỉ cần những người làm theo đúng những gì mà họ nói. Những người này rất tự tin về năng lực của mình và muốn nhân viên làm theo cái họ muốn. Điểm mạnh là tất cả mọi quyết định của công ty sẽ đi theo một hướng, nhưng nó sẽ bóp chết mọi ý tưởng và sự sáng tạo. Tôi không đánh giá cao phong cách này và những người giỏi họ cũng không cam chịu về làm cho những người lãnh đạo độc đoán như vậy. Phong cách thứ hai là dân chủ, phong cách này phổ biến hơn. Với phong cách này, trong quá trình làm việc có phân quyền, phân cấp cho các cấp lãnh đạo bên dưới để họ chủ động chia sẻ các ý kiến của mình và từ đó cho họ tham gia vào việc ra quyết định, tạo ra bầu không khí tích cực và mọi người đều nhìn thấy vai trò của mình. Cuối cùng là phong cách tự do, khuyến khích nhân viên có thể chủ động đưa ra ý kiến và có sự kiểm soát của lãnh đạo. Phong cách lãnh đạo tự do thường chỉ xuất hiện ở những công ty nhỏ, trẻ, còn công ty đã lớn mạnh rồi thì hầu như rất khó áp dụng.

Có một cách phân loại khác nữa là có hai nhóm: lãnh đạo thống trị và lãnh đạo theo uy tín. Với lãnh đạo thống trị, người lãnh đạo dùng chức danh, quyền lực của mình, mọi người có nghĩa vụ tuân theo. Còn lãnh đạo dựa trên uy tín là sử dụng uy tín của mình để mọi người đi theo, có những người không có chức danh gì, nhưng mọi người vẫn đi theo một cách rất tự nhiên. Trên thực tế, không có phương pháp nào là hiệu quả nhất mà tùy hoàn cảnh để lựa chọn phương pháp phù hợp. Ví dụ như trong bối cảnh công ty đang có khủng hoảng thì bắt buộc toàn bộ các phòng ban phải đi theo một hướng, lúc đó thì phương pháp thống trị phải được áp dụng. Còn có những trường hợp lại cần sử dụng phương pháp lãnh đạo dựa trên uy tín, đó là khi doanh nghiệp cần khuyến khích, động viên để nhân viên đóng góp ý tưởng. Sự tinh tế của lãnh đạo là ở chỗ biết trường hợp nào thì cần sử dụng phương pháp nào.

Xin chị có thể chia sẻ góc nhìn của mình về phong cách lãnh đạo của một doanh nhân mà chị cảm thấy tâm đắc?

Trong các lãnh đạo thì tôi thích phong cách của Michelle Obama. Bà ấy thuộc tuýp lãnh đạo dựa trên uy tín, truyền cảm hứng và mọi người đi theo một cách tự nguyện. Với tôi, cái gì xuất phát từ tự nguyện sẽ mạnh mẽ và có ý nghĩa hơn. Bên cạnh phong cách lãnh đạo, thần thái toát ra từ bên trong cho đến cách ăn mặc, đi đứng, nói năng của bà đều rất gần gũi, những bài phát biểu của bà rất đi vào lòng người. Tuy bà ấy không phải là một chính trị gia, nhưng với những gì đã thể hiện, bà ấy đã tạo ra sức ảnh hưởng không kém một chính trị gia.

Liệu có những điểm hạn chế nào mà nhiều lãnh đạo vẫn gặp phải và điều này trở thành rào cản trong quá trình lãnh đạo doanh nghiệp?

Đó là sự thiếu kiên nhẫn. Việc chủ động lắng nghe của lãnh đạo là điều cần rèn luyện. Có một cái bẫy nhiều lãnh đạo doanh nghiệp gặp phải là họ rất giỏi, rất sắc sảo và vì thế họ thiếu sự kiên nhẫn để lắng nghe. Điều này rất nguy hiểm. Bởi như thế, họ đã tự kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp. Thêm nữa, họ khiến nhân viên cảm thấy ức chế, thấy rằng ý kiến của mình không được tôn trọng. Lãnh đạo càng cao thì càng dễ mắc phải điều này.

Xin cảm ơn chị!

 Thu Hương

Doanh Nhân Online Chuyên trang của báo Diễn đàn Doanh nghiệp

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here