Giải Đặc biệt danh giá từ ông Phạm Nhật Vượng: Đột phá trong phòng chống căn bệnh thế kỷ

21/01/2022 17:06

GS Quarraisha Abdool Karim và Salim Abdool Karim vừa được vinh danh tại Lễ Trao giải VinFuture. Họ là hai nhà dịch tễ học có đóng góp to lớn cho công cuộc chống HIV/AIDS.

Giải thưởng danh giá của Lễ Trao giải

Giáo sư Quarraisha Abdool Karim là một nhà dịch tễ học bệnh truyền nhiễm với hướng nghiên cứu chính là tìm hiểu sự lây lan dịch HIV ở Nam Phi và phòng chống nhiễm HIV ở phụ nữ.

Nữ giáo sư đã nhận được hơn 30 giải thưởng trong nước và quốc tế, trong đó có Huân chương Mapungubwe, giải thưởng công dân cao nhất từ Tổng thống Nam Phi, và giải thưởng danh giá L'Oreal-UNESCO Women in Science cho châu Phi và Trung Đông.

Theo một bài viết về nữ giáo sư trên báo Guardian, Quarraisha đã cống hiến sự nghiệp của mình để phát triển các công cụ mà phụ nữ châu Phi có thể sử dụng để ngăn ngừa HIV. Bà tham gia vào việc phát triển một loạt các phương pháp mới, bao gồm gel chống HIV và thuốc tiêm dài hạn.

Vào năm 2020, trên thế giới có khoảng 37.7 triệu người sống chung với HIV, theo số liệu từ UNAIDS.

Một trong những thách thức bà Quarraisha gặp phải là làm thế nào để ngăn ngừa lây nhiễm HIV cho phụ nữ trẻ, những người có nguy cơ lây nhiễm HIV cao nhất ở Nam Phi. Hầu hết các phương pháp phòng chống HIV như bao cao su, một vợ một chồng, đều khó kiểm soát đối với phụ nữ.

Vào năm 2012, giáo sư Quarraisha phát hiện ra rằng tỷ lệ nhiễm HIV ở Nam Phi tăng nhanh ở trẻ em gái từ 15-19 tuổi, trong khi tỷ lệ nhiễm ở nam thiếu niên chỉ bắt đầu tăng vào cuối độ tuổi 20. Tại sao điều này lại xảy ra?

Giáo sư Quarraisha giải thích với Guardian: "Đó chỉ có thể là vì những cô gái trẻ đang quan hệ tình dục với những người đàn ông lớn tuổi hơn".

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc những người đàn ông trưởng thành quan hệ với trẻ em gái vị thành niên là nguyên nhân chính dẫn đến đại dịch HIV ở châu Phi.

Giải Đặc biệt danh giá từ ông Phạm Nhật Vượng: Đột phá trong phòng chống căn bệnh thế kỷ - Ảnh 2.

Giáo sư Quarraisha Abdool Karim, Giám đốc khoa học Trung tâm Nghiên cứu AIDS tại Nam Phi (CAPRISA)

Đây là vấn đề rất khó giải quyết. Từ các nghiên cứu của mình, nữ giáo sư Quarraisha nhận thấy ngay cả khi trẻ em gái và phụ nữ biết nguy cơ của việc quan hệ tình dục không an toàn, phần lớn trong số họ vẫn không sợ khi nhắc tới HIV. Bà nói: "Nguy cơ HIV/AIDS trong vòng 6-7 năm tới ít được ưu tiên hơn là việc kiếm sống cho ngay hôm nay".

Giáo sư Quarraisha cho biết bà từng làm việc với những người hành nghề mại dâm, và đó là lúc bà nảy ra ý tưởng về một loại gel chống HIV mà phụ nữ có thể sử dụng để tự phòng tránh HIV.

Vào ngày 20 tháng 7 năm 2010, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi hai vợ chồng giáo sư Quarraisha và Salim Abdool Karim đã công bố kết quả thử nghiệm đột phá cho thấy một loại gel diệt vi khuẩn có chứa Tenefovir có thể bảo vệ chống lại HIV.

Trong thử nghiệm lâm sàng, những phụ nữ sử dụng gel này báo cáo giảm 39% nguy cơ nhiễm HIV so với những người dùng giả dược. Ở những phụ nữ tuân thủ chặt chẽ (sử dụng gel trên 80% thời gian trước và sau khi giao hợp), tỷ lệ nhiễm HIV giảm 54%.

Nghiên cứu của hai vợ chồng nhà khoa học đã cung cấp bằng chứng cho thấy Tenofovir có thể phòng ngừa lây nhiễm HIV, qua đó đặt nền móng cho phương pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP).

Năm 2015, WHO khuyến nghị áp dụng PrEP với thuốc Tenefovir dạng uống là biện pháp phòng ngừa HIV tiêu chuẩn cho người có nguy cơ lây nhiễm cao. PrEP hiện được áp dụng ở nhiều nước trên thế giới, góp phần ngăn chặn lây lan HIV trên toàn cầu. Phòng chống HIV hiệu quả cho phụ nữ không chỉ giúp làm giảm nhu cầu điều trị ARV của họ mà còn hạn chế nguy cơ trẻ sơ sinh bị nhiễm HIV. Những thành tựu này có tác động to lớn với nỗ lực ngăn chặn lây lan HIV trên khắp thế giới, nhất là ở các nước đang phát triển.

Dành cả đời để nghiên cứu virus

Chồng của giáo sư Quarraisha, ông Salim Abdool Karim, cũng là một nhà dịch tễ học bệnh truyền nhiễm.

Trong một cuộc trao đổi với báo News24 của Nam Phi hồi năm 2020, giáo sư Salim đã chia sẻ về lịch trình làm việc dày đặc của ông.

Giải Đặc biệt danh giá từ ông Phạm Nhật Vượng: Đột phá trong phòng chống căn bệnh thế kỷ - Ảnh 3.

Giáo sư Salim Abdool Karim là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu AIDS tại Nam Phi, đồng thời là giảng viên tại nhiều trường đại học trên thế giới.

Sau khi làm việc cả ngày và ăn tối với gia đình, ông bắt đầu "ngày thứ hai" của mình, từ 20:30 đến 02:00. Đây là thói quen ông đã có trong nhiều năm.

Khi được các quan chức y tế Nam Phi kêu gọi giúp ứng phó cuộc khủng hoảng Covid-19, ông đã vui vẻ đồng ý. Ông nói rằng mình không bao giờ né tránh một căn bệnh chết người không có thuốc chữa.

Giáo sư Salim đã bắt đầu nghiên cứu về bệnh sởi và dịch bệnh trước khi làm chủ tịch ủy ban chuyên gia của chính phủ về bệnh bại liệt. Sau đó, ông tập trung vào chuyên ngành miễn dịch, với virus Hepatitus-B và HIV là lĩnh vực nghiên cứu chính.

Giải Đặc biệt danh giá từ ông Phạm Nhật Vượng: Đột phá trong phòng chống căn bệnh thế kỷ - Ảnh 4.

Giáo sư Salim Abdool Karim, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu AIDS tại Nam Phi (CAPRISA)

"Tôi đã dành phần lớn cuộc đời mình để nghiên cứu về virus. Vì vậy, theo một cách nào đó, đây [Covid-19] rõ ràng là một thách thức tôi cần đảm đương".

Trong một cuộc phỏng vấn khác với tạp chí học thuật The Lancet, Salim cho biết ông bước vào ngành y như một lựa chọn thứ hai. Lựa chọn đầu tiên của ông là kỹ thuật. Như định mệnh đã sắp đặt, lựa chọn đó đã không thành hiện thực. Một thời gian sau, ông đăng ký học ngành bác sĩ tại Đại học Natal.

Giáo sư Hoosen Coovadia, người từng theo sát quá trình học tiến sĩ của Salim, nói Salim tiếp cận công việc với "thể lực, nhiệt huyết, chiều sâu và trí thông minh". Luận án của ông về Hepatatis-B ở trẻ em được thực hiện "cẩn thận một cách đáng ngạc nhiên" và ông đã cho thấy một sở trường về dịch tễ học sẽ giúp ông có được vị trí tốt sau này trong sự nghiệp.

"Salim đã có một luận án tiến sĩ tuyệt vời về vấn đề đó. Đó là lúc tôi bắt đầu đánh giá cao Salim", giáo sư Coovadia chia sẻ.

Hiện, Giáo sư Salim là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu AIDS tại Nam Phi (CAPRISA). Ngoài ra, ông cũng tham gia giảng dạy tại nhiều trường Đại học trên thế giới, làm Giáo sư Y tế Toàn cầu tại Đại học Columbia, Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu tại Đại học KwaZulu-Natal ở Nam Phi, Giáo sư trợ giảng tại Đại học Cornell (New York, Mỹ), và Giáo sư trợ giảng bộ môn Miễn dịch học và Bệnh truyền nhiễm tại Đại học Harvard (Boston, Mỹ).

Chưa hết, giáo sư Salim còn đóng vai trò tiên phong trong cuộc chiến chống COVID-19 của Nam Phi với tư cách là đồng Chủ tịch Ủy ban Cố vấn của Bộ trưởng Nam Phi về COVID-19.

Ông đã nhận rất nhiều giải thưởng khoa học, trong đó có "Giải thưởng Khoa học Lục địa Kwame Nkrumah", giải thưởng khoa học danh giá nhất ở Châu Phi. Các giải thưởng khác của Giáo sư Salim là "Giải thưởng TWAS về Khoa học Y tế", "Giải thưởng Olusegun Obasanjo về Khám phá Khoa học và Đổi mới Công nghệ" của Viện Hàn lâm Khoa học Châu Phi…

Về VinFuture

Tuần lễ Khoa học VinFuture được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 18 đến 21/1/2022. Đây là sự kiện quan trọng và quy mô của giới khoa học công nghệ toàn cầu, thu hút sự quan tâm của hàng ngàn nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách và giới doanh nhân từ 6 châu lục.

Giải thưởng VinFuture là hoạt động cốt lõi của Quỹ VinFuture. Quỹ VinFuture, ra mắt vào 20/12/2020, nhân ngày Quốc tế Đoàn kết Nhân loại - là quỹ hoạt động độc lập, phi lợi nhuận do tỷ phú Phạm Nhật Vượng và phu nhân Phạm Thu Hương sáng lập.

Cùng với các giải thưởng khoa học nổi tiếng, Nobel, Turing và Fields, Giải thưởng VinFuture cam kết ghi nhận những nghiên cứu và đổi mới công nghệ mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, đồng thời tạo ra một thế giới bình đẳng và bền vững hơn.

VinFuture ghi nhận sự tham gia của 60 quốc gia ở 6 châu lục, trong đó số lượng dự án đến từ Bắc Mỹ và Liên minh Châu Âu (EU) chiếm một tỷ trọng lớn 52,6%. Việt Nam cũng có sự tham gia ấn tượng với 17 dự án. Đây là kết quả vượt xa kỳ vọng với một giải thưởng hoàn toàn mới như VinFuture.

https://soha.vn/hai-giao-su-tim-ra-gel-ngua-hiv-y-tuong-nay-sinh-tu-noi-khong-ngo-toi-20220120154024077.htm

Bạn đang đọc bài viết "Giải Đặc biệt danh giá từ ông Phạm Nhật Vượng: Đột phá trong phòng chống căn bệnh thế kỷ" tại chuyên mục Sức khỏe. Mọi bài vở cộng tác xin gọi hotline (0977.027.925hoặc gửi về địa chỉ email (mr.tranchitinh@gmail.com)