Trầm cảm tuổi mãn kinh - "sát thủ vô hình" đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai

25/03/2021 16:00

Nhiều phụ nữ tại Trung Quốc đang phải vật lộn với trầm cảm trong giai đoạn mãn kinh. Sự cô đơn của tuổi già, sự thiếu cảm thông từ gia đình càng khiến bệnh tình của họ trầm trọng thêm.

Chỉ chưa đầy 2 tháng, chứng trầm cảm tuổi mãn kinh đã đẩy bà Xu đến bờ vực tự sát.

Người phụ nữ 55 tuổi này là giáo viên tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Lần đầu tiên bà cảm thấy không khỏe là vào tháng 5/2018. Ban đầu, bà chỉ cảm thấy ăn không ngon miệng, nên nghĩ rằng mình có bệnh dạ dày. Bà uống thuốc và không nghĩ nhiều về nó.

Tuy nhiên, trong vài tuần tiếp theo, tình trạng của bà Xu nhanh chóng xấu đi. Bà cảm thấy lo lắng và mất ngủ. Bà chẳng còn quan tâm đến vẻ bề ngoài, mặc đồ ở nhà và đi dép lê mỗi khi ra ngoài. Bà tránh tiếp xúc với người khác, đi đường vòng để không phải đụng mặt bạn bè trên phố.

Đến tháng 7 năm đó, bà Xu lên kế hoạch tự sát. Bà nói với anh trai rằng mình muốn nhảy xuống từ cửa sổ tầng 27.

Lời thú nhận này khiến gia đình bà Xu bàng hoàng. Zhou Ying - con gái bà Xu, người đang sống tại Thượng Hải, cách nhà bà 2.000 km - vẫn thường xuyên trò chuyện qua video với mẹ. Cô biết mẹ đang chật vật, nhưng không nghĩ bà lại tìm đến cái chết. Điều này khiến cô vô cùng chấn động.

"Tôi bật khóc ngay ở văn phòng", Zhou nói.

Những dấu hiệu nguy hiểm không phải ai cũng nhận ra

Giống như nhiều bệnh nhân trầm cảm khác, ban đầu bà Xu cảm thấy khó chấp nhận tình trạng của mình. Bà yêu thích công việc giảng dạy tiếng Trung ở trường cấp hai. Mối quan hệ giữa bà và chồng cũng rất tốt.

"Mẹ tôi liên tục bảo rằng bà không có lý do gì để bực tức", Zhou nhớ lại.

Ngay sau khi biết tin mẹ muốn tự sát, cô đã xin nghỉ phép để về thăm mẹ. Nghe lời con gái, bà Xu miễn cưỡng đồng ý tới Thượng Hải chữa trị.

Ban đầu, mọi chuyện diễn ra không hề suôn sẻ. Ở Thượng Hải, bà Xu sợ phải ra ngoài, chỉ loanh quanh luẩn quẩn cả ngày trong căn hộ nhỏ của con gái. "Nếu tôi đứng cách mẹ 5 m ở bên ngoài, bà sẽ không dám tới gần tôi một mình", Zhou cho biết.

Vài ngày tiếp theo, bà Xu vô tình làm mình bị thương khi gọt hoa quả. Sau khi khâu 5 mũi ở bệnh viện, bà nói mình không thể tiếp tục ở lại thành phố xa lạ này. Bà quyết định về quê sống với họ hàng ở tỉnh Tứ Xuyên. Tại đây, bà đi khám và được bác sĩ kê thuốc. Những loại thuốc này giúp bà ngủ ngon hơn, nhưng không thể xua tan cảm giác "mệt mỏi với cuộc đời".

Khi năm học mới cận kề, Xu muốn tiếp tục nghỉ phép ở nhà, nhưng con gái không đồng ý. Thay vào đó, gia đình đã đề nghị trường học cho phép bà Xu làm ở một vị trí khác dễ dàng và thư giãn hơn.

Cuối năm 2018, bà Xu bày tỏ mong muốn được nhập viện để chữa bệnh. Một số thành viên trong gia đình phản đối, cho rằng bà đã khỏe lên rồi. Tuy nhiên, Zhou vẫn ủng hộ lựa chọn của mẹ.

"Việc bà ấy muốn nhập viện là một dấu hiệu tốt", cô cho biết.

Bà Xu nhập viện trong 2 tuần, có chồng đi cùng. Họ cùng nhau ăn cơm, xem TV, đi dạo trong công viên sau bữa tối. Sau khi được ra viện, cặp vợ chồng già đã tới Tứ Xuyên để tham gia Lễ hội Mùa xuân.

Kể từ đó, tình trạng của bà Xu tốt lên trông thấy. Cảm giác lo âu và bất lực đã dần biến mất. Bà bắt đầu giao lưu nhiều hơn với mọi người, chú ý đến vẻ bề ngoài của mình.

Trầm cảm tuổi mãn kinh - sát thủ vô hình đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai - Ảnh 1.

Áp lực từ cuộc sống và gia đình càng khiến bệnh trầm trọng thêm

Trầm cảm tuổi trung niên đang trở thành một đại dịch thầm lặng tại Trung Quốc. Sức khỏe tinh thần vẫn là một chủ đề khó nói ở quốc gia này, khiến cho bệnh càng trở nên nguy hiểm hơn.

Theo ước tính, Trung Quốc hiện có khoảng 95 triệu người mắc bệnh trầm cảm. Trong đó, phụ nữ trung niên thuộc nhóm có nguy cơ cao nhất. Theo một khảo sát về sức khỏe tinh thần năm 2019, 65% bệnh nhân bị trầm cảm là nữ giới, 53% trong số họ trên 50 tuổi.

Mãn kinh - hiện tượng xảy ra ở phụ nữ trong độ tuổi 45-55 - cũng là một yếu tố khiến bệnh trầm cảm gia tăng nhanh hơn. Theo nghiên cứu năm 2016 của Hiệp hội Y tế Dự phòng Trung Quốc, tỷ lệ trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh cao gấp 4 lần với phụ nữ tiền mãn kinh.

Theo Wang Yong - Giám đốc Trung tâm Sức khỏe tâm thần Thượng Hải, các tác nhân dẫn đến trầm cảm tuổi trung niên có thể bao gồm sự biến động nội tiết tố không thể đoán trước do hiện tượng mãn kinh gây ra, hoặc những thay đổi trong cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân.

"Vấn đề tình cảm của vợ chồng, hay chuyện con cái dọn ra ngoài sống, đều có thể gây khủng hoảng tinh thần cho người trung niên và cao tuổi", ông nói.

Tuy nhiên, việc điều trị chứng trầm cảm do mãn kinh không hề dễ dàng. Bởi lẽ, cả bệnh nhân lẫn người thân đều không nhận ra những dấu hiệu nghiêm trọng của bệnh. Mọi người thường nhầm lẫn trầm cảm với các bệnh lý tuổi mãn kinh khác.

Trong khi đó, áp lực cuộc sống càng khiến phụ nữ - đặc biệt là những người trung niên và cao tuổi - ít khi chia sẻ về cảm xúc của mình. Họ không dám thừa nhận rằng mình cần được giúp đỡ, ngay cả với chính bản thân.

"Nhiều người mẹ, người bà không muốn đi khám bác sĩ, kể cả khi họ biết mình đang ở trong ‘trạng thái cảm xúc tồi tệ’", bác sĩ Wang cho biết. "Con cái là người buộc họ phải tới bệnh viện".

Từ câu chuyện của bà Xu, có thể thấy hậu quả của chứng trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh thảm khốc đến mức nào. Theo một nghiên cứu năm 2019 tại Trung Quốc, tỷ lệ tự tử ở người bị trầm cảm là 4-16%.

Sau một thời gian điều trị, bà Xu đã khỏi bệnh. Tuy nhiên, đối với con gái bà, căn bệnh này là "sát thủ vô hình" cần được nhìn nhận nghiêm túc hơn.

"Đa số mọi người nghĩ rằng đây không phải là bệnh và sẽ tự biến mất theo thời gian", Zhou nói. "Điều này khiến trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh càng khó chẩn đoán, dần dần trở thành căn bệnh nguy hiểm".

Trầm cảm tuổi mãn kinh - sát thủ vô hình đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai - Ảnh 2.

Cần thấu hiểu trước khi quá muộn

Để nâng cao nhận thức của mọi người về bệnh trầm cảm, Zhou đã chia sẻ câu chuyện của mẹ mình lên mạng xã hội. Bài đăng của cô đã nhận được hơn 2 triệu lượt xem, với hàng trăm bình luận kể về những trường hợp tương tự. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn như mẹ cô.

"Mẹ tôi từng kể rằng bà ngủ không ngon và cảm thấy mệt mỏi. Tuy nhiên, tôi không để ý lắm", một người dùng viết. "Một ngày nọ, mẹ không trả lời tin nhắn của tôi nữa. Tôi tưởng mẹ đang bận việc gì, nhưng hóa ra, bà ấy đã nhảy cầu tự vẫn vào sáng hôm đó".

"Mẹ tôi nhảy xuống từ tầng 17", một người khác chia sẻ. "Dịch bệnh khiến tôi không thể từ nước ngoài trở về nhà. Mẹ, gia đình và bạn bè đã giấu tôi bệnh trầm cảm của bà trong suốt 1 năm".

Chan Wan - một phụ nữ 53 tuổi sống ở Thượng Hải - phải đương đầu với bệnh trầm cảm một mình. Kể từ khi mãn kinh, bà phải chật vật kiểm soát cảm xúc, nhưng lại không được chồng thông cảm.

"Trước đây, mỗi khi cãi nhau, chồng sẽ cho rằng tôi đang chịu áp lực công việc. Tuy nhiên bây giờ, ông ấy sẽ hỏi có phải tôi đang mãn kinh không", Chen nói. "Tôi không thể hiểu được. Dậy thì và mang thai được xem là những giai đoạn sinh lý bình thường của phụ nữ. Tại sao ‘mãn kinh’ lại trở thành một từ tiêu cực như vậy?"

Gia đình khiến bà Chen cảm thấy như mình bị cô lập. Bà làm ở ngân hàng, trong khi chồng quản lý một doanh nghiệp tại Thượng Hải và thường xuyên đi công tác. Con trai 28 tuổi của họ đang sống ở Bắc Kinh và vừa mới ly hôn.

"Tôi từng gọi điện cho con trai để phàn nàn về chồng, nhưng giờ tôi không muốn trở thành gánh nặng cho nó", bà Chen nói.

Tháng 11 năm ngoái, bà Chen quyết định đi khám và được chẩn đoán mắc trầm cảm nhẹ ở phụ nữ mãn kinh. Bác sĩ khuyên người phụ nữ này nên mở lòng với gia đình để được giúp đỡ và thấu hiểu.

Tuy nhiên, bà Chen vẫn chưa dám nói cho chồng và con về bệnh tình của mình. "Tôi không nghĩ đàn ông có thể đồng cảm với mình", bà tâm sự. "Nếu tôi kể cho chồng và con, họ sẽ nghĩ tôi đang làm quá".

Thay vào đó, bà điều trị bằng cách đi tham vấn tâm lý mỗi tuần. "Tôi mất rất nhiều tiền, nhưng cảm thấy được hồi sinh sau mỗi buổi trị liệu", bà nói.

Trầm cảm tuổi mãn kinh - sát thủ vô hình đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai - Ảnh 3.

Nam giới cũng có thể mắc trầm cảm tuổi "mãn dục"

Trầm cảm cũng là vấn đề phức tạp đối với đàn ông ở độ tuổi "mãn kinh" (hay còn gọi là mãn dục). Nhiều nghiên cứu cho thấy, khoảng 30-40% đàn ông thuộc độ tuổi 40-70 có triệu chứng trầm cảm do suy giảm hormone.

Theo bác sĩ Wang, trầm cảm ở đàn ông trung niên thường khó chữa hơn là phụ nữ, đặc biệt là với những người có địa vị cao. Họ không dám thừa nhận mình mắc bệnh vì sợ thành kiến của mọi người.

Ông Wang - một kỹ sư 66 tuổi đã nghỉ hưu - không biết tại sao mình lại liên tục cảm thấy lo lắng và bồn chồn. Ông đến bệnh viện khám vì sợ mắc bệnh về tim, nhưng kết quả cho thấy tim ông hoàn toàn khỏe.

Wang Jing - con gái ông - cho biết, cha mình vốn là người rụt rè và hiền lành. Tuy nhiên, suốt 5 năm qua, ông trở nên "cáu bẳn, giận dữ vì những lý do không đâu".

"Nếu mọi chuyện không như ý bố, ông sẽ rất lo lắng", cô nói.

Sau khi loại trừ các nguyên nhân thể chất, Wang và gia đình nhận ra ông có thể đang trong giai đoạn mãn dục của nam giới. Ông đã thử các phương pháp trị liệu truyền thống, nhưng chúng chỉ giúp ông ngủ ngon hơn, còn cảm giác lo lắng và bồn chồn vẫn xuất hiện.

Dần dần, qua sách báo đọc được ở thư viện, Wang nhận ra mình đã mắc trầm cảm. Kể từ đó, người đàn ông này chống chọi với bệnh bằng cách tập thể dục mỗi ngày. Ông hình thành thói quen đi bộ, tập thái cực quyền với các bạn bè.

Tuy nhiên, gia đình không nghĩ rằng ông cần phải đi trị liệu tâm lý, vì bệnh tình của ông khá nhẹ.

"Chúng tôi không có thành kiến gì về bệnh tâm lý cả", Wang Jing cho biết. "Chỉ đơn giản là chúng tôi cảm thấy các triệu chứng của bố không quá nghiêm trọng, nếu so sánh với các bệnh nhân khác có xu hướng tự sát".

Trầm cảm tuổi mãn kinh - sát thủ vô hình đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai - Ảnh 4.

Trong khi đó, bệnh tình của bà Xu đã ngày một tốt hơn. Người phụ nữ này vẫn phải uống thuốc, nhưng liều lượng đã giảm xuống còn 1/4 so với ban đầu.

Zhou cho biết, mẹ cô "về cơ bản đã hồi phục". Thế nhưng, cô vẫn rùng mình mỗi khi nhớ lại trải nghiệm kinh hoàng này. Zhou hiểu rằng mọi chuyện có thể tồi tệ hơn nếu không được phát hiện sớm.

"Tôi cảm thấy may mắn vì mẹ còn sống", cô nói. "Tôi biết ơn gia đình vì đã luôn ủng hộ, nghiêm túc quan tâm đến bệnh tình của mẹ, không chỉ coi đó là một triệu chứng của mãn kinh".

(Theo Sixthtone)

Ngọc Hà

Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

Bạn đang đọc bài viết "Trầm cảm tuổi mãn kinh - "sát thủ vô hình" đang giày vò hàng triệu phụ nữ trung niên ở Trung Quốc: Khi áp lực xã hội và gia đình trở nên quá sức trên vai" tại chuyên mục Những câu nói hay. Mọi bài vở cộng tác xin gọi hotline (0977.027.925hoặc gửi về địa chỉ email (mr.tranchitinh@gmail.com)