(DVT.vn) - Tỷ lệ thất nghiệp giảm sâu hơn dự đoán nhưng nước Mỹ vẫn đang đối mặt với khoản nợ hàng nghìn tỷ USD và chính trường nhiều biến động.
Kinh tế bất ổn
Báo cáo vừa công bố của Bộ Lao động Mỹ cho biết hơn 240.000 người đã được tuyển dụng trong tháng 1 vừa qua, giúp đẩy tỷ lệ thất nghiệp xuống mức thấp nhất 3 năm, ở 8,3%.
Đây được coi là bằng chứng cho thấy kinh tế Mỹ đang phục hồi mạnh mẽ khi hầu hết các lĩnh vực đều tuyển thêm lao động, từ ngành sản xuất và xây dựng, dịch vụ, y tế đến các ngành bán lẻ, thực phẩm,...
Tuy nhiên, chỉ riêng các tín hiệu lạc quan từ thị trường lao động là chưa đủ để khẳng định nền kinh tế Mỹ đang đi đúng hướng.
Trong bài phát biểu trước Quốc hội Mỹ gần đây nhất, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (FED) Ben Bernanke nhấn mạnh sự cải thiện trong thị trường việc làm và sản xuất nhưng cảnh báo triển vọng chung của nền kinh tế vẫn còn "không chắc chắn".
Các yếu tố thể hiện triển vọng phục hồi "không chắc chắn" của Mỹ có thể kể đến việc niềm tin tiêu dùng giảm trong tháng 1, GDP tăng dưới mức kì vọng, thị trường bất động sản ảm đạm, làn sóng biểu tình sự phân hóa giàu nghèo lan rộng, nợ công tăng cao, thâm hụt ngân sách nghiêm trọng,...
Ngoài ra, nguy cơ đối với nước Mỹ càng trở nên đáng lo ngại hơn khi hãng xếp hạng tín dụng Standard & Poor's (S&P) gián tiếp cảnh báo hạ xếp hạng nền kinh tế hàng đầu thế giới này.
S&P cho biết, sẽ hạ xếp hạng của một số quốc gia thuộc nhóm G20 từ nay đến năm 2015 nếu chính phủ các nước này không giảm chi phí y tế cũng như chi phí liên quan đến dân số già đang gia tăng nhanh chóng. Trong đó, Mỹ, Nhật Bản sẽ là những quốc gia có nguy cơ cao nhất vì tỷ lệ dân số già và hỗ trợ phúc lợi xã hội lớn.
Việc hạ bậc xếp hạng tín dụng, nếu xảy ra, sẽ là một đòn giáng nặng nề vào nền kinh tế Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh nợ công tăng cao và thâm hụt ngân sách trên 1.000 tỷ USD trong 3 năm liên tiếp (từ 2009-2011).
Tổng thống Mỹ Barack Obama thậm chí còn tính tới phương án nâng trần nợ 1.200 tỷ USD do các khoản thâm hụt ngân sách đã vượt tầm kiểm soát. Nước Mỹ dự kiến sẽ có năm thâm hụt ngân sách trên mức 1.000 tỷ USD năm thứ 4 liên tiếp trong năm tài chính 2012 đang diễn ra (bắt đầu từ 1/10/2011-30/9/2012).
Nhu cầu việc làm là thông điệp được chuyển tải khắp nước Mỹ nhưng chính quyền Tổng thống Obama chưa thực sự giải quyết được.
Tính tới ngày 9/1, nợ công Mỹ đã bằng cả quy mô nền kinh tế. Số tiền chính phủ Liên bang nợ các chủ nợ của mình, cùng với các khoản nợ hưu trí và các chương trình khác, đã lên tới 15.230 tỷ USD giá trị của tất cả các loại hàng hóa, dịch vụ nền kinh tế Mỹ sản xuất ra trong năm 2011 (ước tính) là khoảng 15.300 tỷ USD.
Tháng 8/2011, Tổng thống Obama đã kí thông qua dự luật nâng trần nợ thêm 2.400 tỷ USD, lên 14.300 tỷ USD và giảm chi tiêu 2.100 tỷ USD trong vòng 10 tới nhằm tránh nguy cơ đóng cửa chính phủ.
Ngay sau đó, Standard & Poor's đã tuyên bố hạ 1 bậc xếp hạng tín dụng Mỹ từ mức cao nhất (AAA) xuống còn AA+.
Chính trường biến động
Trong bối cảnh kinh tế đầy bất ổn, chính trường nước Mỹ cũng không được yên khi cuộc chạy đua vào Nhà Trắng đang nóng lên từng ngày và ông Barack Obama có thể không tìm kiếm đủ sự tín nhiệm để tái đắc cử nhiệm kì thứ 2.
Kết quả thăm dò của viện Gallup, cho thấy môi trường chính trị và thực trạng của nền kinh tế đang là trở ngại lớn nhất đối với nỗ lực tái cử của ông Obama.
Theo kết quả thăm dò, tỷ lệ cử tri ủng hộ ông Obama về tất cả các mặt ở thời điểm tháng 1/2012 là 44%.
Đây là mức ủng hộ thấp thứ hai trong 8 vị tổng thống tái tranh cử nhiệm kỳ hai, chỉ cao hơn 2% so với ông Bill Clinton năm 1996, nhưng thấp hơn nhiều so với 66% ủng hộ ông George Bush năm 2004 và 52% của ông Ronald Reagan năm 1984.
Cũng theo thăm dò của viện Gallup, ở thời điểm hiện tại chỉ có 18% cử tri hài lòng với hướng đi của nước Mỹ so với 24% có thái độ lạc quan này năm 1996 dưới thời ông Bin Clintơn và thấp hơn nhiều so với mức 55% thời ông Bush năm 2004.
Chiều hướng cải thiện của kinh tế Mỹ, yếu tố sẽ chi phối kết quả lá phiếu cử tri dành cho ông chủ hiện tại của Nhà Trắng, tuy đã có dấu hiệu tích cực nhưng sức phục hồi vẫn chưa đủ mạnh để tạo thêm việc làm và tạo niềm tin cho người dân Mỹ.
Sự mất tín nhiệm của cử tri Mỹ đối với ông Obama rõ ràng là có nguyên nhân khi vị Tổng thống da màu đầu tiên này đang đối mặt với năm thứ 4 liên tiếp thâm hụt ngân sách trên 1.000 tỷ USD trong nhiệm kì Tổng thống của mình, từ 2009-2012.
Ông Obama đã có một nhiệm kì sóng gió khi cả thâm hụt ngân sách quốc gia liên tục trên mức 1.000 tỷ USD.
Sự khởi sắc hiếm hoi trên thị trường việc làm sẽ là không đủ để khôi phục niềm tin của người dân khi, cuối tuần qua, Chủ tịch FED Bernanke cho biết sẽ tập trung vào mục tiêu kiểm soát lạm phát và tuyên bố Không hy sinh mục tiêu lạm phát để thúc đẩy việc làm.
Điều này sẽ khiến các nhà lãnh đạo mất nhiều thời gian hơn trong việc giảm tỷ lệ thất nghiệp đã ở mức cao.
Trước đó, hồi cuối tháng 1, FED tuyên bố giữ mức lãi suất thấp kỉ lục (từ 0-0,25%) tới hết năm 2014, thay cho kế hoạch duy trì tới giữa năm 2013 đã được đưa ra trước đó nhằm thúc đẩy nền kinh tế trong nước phục hồi nhanh hơn. Mức lãi suất gần bằng 0% này đã được FED áp dụng từ tháng 12/2008 nhằm hỗ trợ đầu tư trong nước trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu lên đỉnh điểm.
Rõ ràng là, nền kinh tế đầu tàu thế giới đang phải đương đầu với quá nhiều khó khăn chứ không hề lạc quan như những gì mà người dân quốc gia này kì vọng.
Đức Minh